با تفصيل است براى مورد فزونى به كار برده شده است ، و بعضى گفته‌اند : مفعول دوّم است براى « فضل » تا اين طور معنى بشود : خدا اجر بيشتر را بمجاهدين داد ، و بعضى گفته‌اند : منصوب بنزع خافض است كه اين طور معنى شود : بوسيله ى اجر بزرگ برترى داد آنها را . « دَرَجاتٍ مِنْه » 96 ابو الفتوح : ممكن است اعتراض شود كه چرا در اوّل آيه برترى مجاهدين بر قاعدين بيك درجه معيّن شده است و در آخر به چند درجه ؟ جواب اين است كه در اوّل وعده داده شده است كه مجاهد برتر است از متخلف معذور بيك درجه و در آخر آيه معيّن شده است كه برترى مجاهد بر قاعد غير معذور به چند درجه است ، جواب ديگر آن است كه در اوّل بطور كلَّى اعلام شده است كه مجاهد رفعت منزلت دارد بر غير مجاهد ، و در آخر يادآورى شده است كه درجات متفاوت بهشت پاداش مراتب مختلف مردم است كه هر كس به اندازه ى لياقت ، و استحقاق نصيبش مىشود . امام فخر گفته است : ممكن است ، در اوّل كه برترى دنيا گفته شده است ، مقصود غنيمت و سود مادّى باشد ، و در دوّم مقصود درجات معنوى عالم ديگر باشد كه فضل و آمرزش و رحمت و جنّت باشد ، و هم امام و قاضى گفته‌اند : ممكن است مقصود از كلمه ى مجاهدين در آخر آيه مجاهدين بطور كلَّى باشد در تمام اعمال ظاهرى و قلبى كه شريفترين انواع مجاهده است چنان كه در حديث است : « رجعنا من الجهاد الاصغر الى الجهاد الاكبر » يعنى از جهاد كوچك آسوده شديم و بايد بجهاد بزرگتر بكوشيم ، و چون اين مرتبه از جهاد مهمتر است از اوّل كه فقط جهاد بجان و مال است ، پس ارزش اين هم بيشتر است ، و به اين جهت آن مجاهدين بيك درجه برتر هستند و اينها به چند درجه . مجمع : معنى درجات منازل كرامت است كه بعضى برتر هستند از بعضى ، از قتاده نقل شده است : يعنى درجات اعمال ، و همانطور كه اسلام يك درجه است علم بفقه و مهاجرت بديار اسلام ، و جهاد در راه خدا و كشته شدن در جهاد همه ى اينها درجات متعدد و مختلف است ، كلمه ى درجات بدل است از « أَجْراً عَظِيماً » كه